Ana Sayfa Sağlık 25 Haziran 2020 20 Görüntüleme

Koronavirüs salgını, Türkiye’de sıhhat çalışanlarının psikolojisini nasıl etkiledi?

Getty Images

Koronavirüs salgınının başlamasıyla birlikte sıhhat çalışanları çok ağır bir tempo ile çalışmak zorunda kaldı.

Kimileri aylarca meskene gidemedi, sevdiklerinden uzak kaldı; kimileri da artan hasta sayısıyla başa çıkabilmek için çok az uyuyarak, tüm vaktini hastalara adadı.

Pekala bu süreç onların psikolojilerini nasıl etkiledi?

Normalleşmeyle birlikte çok sayıda insanın tedbirlere dikkat etmemesi ve vaka sayısının artması, salgın nedeniyle neredeyse gece gündüz çalışmak zorunda kalan sıhhat çalışanlarında ne üzere hislere yol açıyor?

Bu soruları sıhhat çalışanlarına ruhsal destek veren şahıslara sorduk.

Türkiye’de bu hedefle kurulan birden fazla telefon hattı oldu.

Bunlardan kimileri şöyle:

  • Travma Düzgünleştirme Kümesi’nin telefon hattı
  • Sıhhat Emekçileri Sendikası’nın (SES) Toplumsal Dayanışma için Psikologlar Derneği (TODAP) ile birlikte kurduğu hat
  • Türkiye Psikiyatri Derneği’nin hattı
  • İstanbul Psikodrama Enstitüsü’nün kurduğu hat
  • Sıhhat Bakanlığı hattı

Bu hatlar üzerinden bugüne kadar yüzlerce sıhhat emekçisine destek verildi.

Türkiye Psikiyatri Derneği’nden Necip Çapraz, öteki memleketlerde yaşananları gözlemledikten sonra salgının Türkiye’de başlamasıyla birlikte sıhhat sisteminin iş yüküyle karşı zıdda kalacağını kestirim ettiklerini ve bu yüzden bu hattı kurmaya karar verdiklerini anlatıyor:

“Biz de onların ruh sıhhatini korumak için bir şey yapmalıyız diye düşündük. Bir tıp yurt dışındaki hotline sistemi üzere bir hat kurduk. Acil durum hattı, buhrana müdahaleyi hedefleyen bir hat olmasını istedik.”

7/24 ulaşabilen velev 200 istekli psikiyatri bilirkişisinin vazife yaptığını aktaran Çapraz, salgının ruhsal boyutu hakkında şunları söylüyor:

“Bu hastalık salgını, büyük bir afet üzere düşünmek lazım bunu. Sarsıntı üzere, çığ üzere. Afet dediğiniz şey aslında ömrü aniden ve derinden etkileyen, bütün imkanları bir anda zayıf kılan ani bir durumla karşı zıdda olma hali. Bu durumda da sıhhat çalışanları çok önemli bir yükle ve bir afetle karşı zıdda kaldılar. Her devir kaybettiklerinden daha fazla hasta kaybetmeye başladılar bu süreçte. Bu da önemli bir gerilim getiriyor.”

Getty Images

UYKU SIKINTILARI, GERGİNLİK, ÖFKE

Çapraz, bu gerilimin kendisini uyku problemleri, gerginlik ve öfke olarak gösterebildiğini söylüyor.

SARS-Cov-2 yeni bir virüs olduğu için tabiplerin, münhasıran de salgının başında, virüse dair kâfi haberi yoktu.

Çapraz, bu yüzden hastalarını kaybeden tabiplerde zayıflık hissinin da ortaya çıkabildiğini söylüyor.

Buna ek olarak bir de hastalanma riskiyle karşı karşıyalar:

“Raporlara nazaran 3 bin 500’ün üzerinde sıhhat çalışanı hastalandı bu süreçte. Bir kısmı da maatteessüf kaybedildi. Münasebetiyle bu kadar ağır bir gerilimle çalışıyorlarken buna bağlı bir ekip ruhsal yakınmaları oluyor.”

Derneğin hattını bugüne kadar 500’den fazla sıhhat çalışanı aradı.

Çapraz, hattın bir acil durum hattı olması nedeniyle tek seferlik görüşme yapıldığını, bir kişinin daha uzun terapiye muhtaçlık duyması durumunda yaşadığı yana yakın mütehassıslara yahut hastanelere yönlendirdiklerini söylüyor ve ekliyor:

“Başvuranların çok büyük kısmının, yüzde 80’inden fazlasının tek aramayla problemlerini çözdüklerini gördük.”

Bir vesair istişare hattını kuran Travma Güzelleştirme Kümesi ise 20 yıldır Türkiye’de yaşanan travmatik vakalar sonra bu tıp hizmetler veriyor.

‘TRAVMALAR ÜLKESİ’

EMDR (Göz Hareketleri ile Duyarsızlaştırma ve Yine İşleme) Derneği altında faaliyet gösteren bu kümeden Şenel Karaman, Türkiye’yi bir “travmalar ülkesi” olarak tanımlıyor.

Kümeleri 1999’daki Marmara Depremi’nde faaliyet göstermeye başladıktan sonra pek çok sarsıntı ve afette ruhsal destek sunmuş.

Salgınla birlikte sadece sıhhat çalışanlarına değil, koronavirüse yakalananlar ve koronavirüsten hayatını kaybedenlerin yakınlarına da destek verdiklerini anlatan Karaman, 600 insana beşer seans hizmet verdiklerini söylüyor.

Arayanların yüzde 48’i sıhhat çalışanı. Bu da 294 sıhhat çalışanına hizmet verdikleri manasına geliyor.

Getty Images

Karaman, aslında daha fazla sıhhat çalışanının destek almak istediğini lakin ağır tempolarından dolayı vakit ayıramadıklarını anlatıyor:

“Belki artık biraz daha sakinleşti, vaka sayısı azaldı, tahminen bundan sonra o çalışmayı ertelemiş olanlar yararlanabilirler. Biz yardım almalarını mutlaka öneriyoruz.

“Travma şayet proses olmamışsa, varlığını yıllar boyunca sürdürülüyor.

“Travmatik deneyimden etkilenmiş kişiler şayet vücutları de buna reaksiyon veriyor, alkol ve uyuşturucu husus tasarrufu artıyor. Uykusuzluk, odaklanma problemleri ortaya çıkabiliyor.

“Bizim arkadaşlarımızın araştırması var, Marmara Zelzelesi 20 yıl evvel oldu, hâlâ ışığı söndürmeden uyuyamayan, yatamayan kişiler var. 20 yıl hâlâ onun tesiri devam ediyor.”

Sıhhat çalışanlarının bu süreçte uykusuzluk, korku ve üzüntü üzere belirtilerin yanı sıra eski travmaların tetiklenmesiyle de karşı zıdda kalabileceğini belirten Karaman, “İnsanların en kıymetli özelliği, rastgele bir travmatik vaka yaşadığımızda beynimiz bunu nötr hadise, sıradan vaka haline getirebiliyor, bu türlü bir yeteneği var dimağımızın. Gelgelelim birtakım durumlarda bu gerçekleşmiyor ve kilitli kalıyor orada” diyor ve ekliyor:

“EMDR tekniği o kilidi açmaya yarıyor. Biz insanın otomatik yaptığı bir süreci hızlandırıyoruz yahut devreye girmesini sağlıyoruz.”

Karaman, Türkiye’nin travmalar memleketi olması nedeniyle çok sayıda travma çalışan mütehassıs olduğunu söylüyor ve ruhsal yardıma gereksinim duyan kişileri kendi hatlarından yahut öbür hatlardan yardım aramaya davet ediyor.

Karaman, bazen kişilerin gereksinimi olması durumunda yardım aramadığını, bu türlü durumlarda da bu kişinin yakınlarının onu ikna etmesi gerektiğini söylüyor.

İstanbul Psikodrama Enstitüsü’nden Deniz Altınay ise 100 kişilik bir ekiple bugüne kadar 140 sıhhat çalışanına yardım ettiklerini söylüyor.

En sık gördükleri şikayetler arasında tükenmişlik hali, anksiyete, depresyon, uyku meseleleri, bağlantılara yansıyan meseleler, çaresizlik ve yalnızlık hisleri, vefat korkusu, yakınlarını kaybetme korkusu, ömrün manasını sorgulama ve öfke sorunları olduğunu anlatıyor.

TEDBIRLERE DİKKAT EDİLMEMESİNİN TESIRI

Evet normalleşmeyle birlikte çok sayıda insanın tedbirlere dikkat etmemesi ve vaka sayısının artması, salgın nedeniyle gece gündüz çalışmak zorunda kalan sıhhat çalışanlarında nasıl hislere yol açıyor?

Bu soruyu yönelttiğimiz Şenel Karaman, sıhhat çalışanlarının bir yandan kuyuyla iğne kazarken vesair yandan yalın tedbirlerin alınmadığını gördüğünde hayal kırıklığı, öfke ve kızgınlık üzere hislere kapılabileceklerini söylüyor ve ekliyor:

“Aynı devirde zayıflık, çaresizlik hislerini da getirebilir yanında. ‘Biz ne yaparsak yapalım, ne kadar çalışırsak çalışalım vaka sayısı tekrar artacak, hastalık tekrar çoğalacak’ üzere daha olumsuz hislere neden olabilir.”

Deniz Altınay da birtakım sıhhat çalışanlarının topluluğun duyarsız bölümlerine karşı öfkeli olduğunu gözlediklerini lakin bunların nispetinin büyük olmadığını söylüyor.

SES idaresinden Aylin Akçay ise TODAP ve SES’in davet merkezine başvuranların şikayetleri arasında dert, tükenme, kendi hayatı üstündeki denetimi yitirme hissi, öfke, çaresizlik ve yalnızlık hislerinin olduğunu söylüyor.

Getty Images

SIHHAT BAKANLIĞI’NA TENKITLER

Gelgelelim Akçay, burada birtakım meselelerin salgının kendisinden değil, Sıhhat Bakanlığı’nın yanlış siyasetlerinden oluştuğunu söylüyor:

“Sağlık Bakanlığı, sıhhat emekçilerini buna hazırlamakta zayıf kaldı.

“Kurumlarda ne tedbirler alınacağı, neler yapılacağına dair birlikte karar aldığımız bir süreç işletilmedi. Bu belirsizlik ve bilinmeme hali, tasayı, tasayı çok artırdı sıhhat emekçileri arasında.”

Sürecinden başında hem bu meselelerle hem de ekipman sorunu nedeniyle sıhhat çalışanlarının sisteme dair itimadını yitirdiğini söyleyen Akçay, bu belirsizlik ve tasa hali nedeniyle emeklilik ve istifa yasaklanmış olsa da işe gitmeyi bırakan sıhhat çalışanları olduğunu anlatıyor ve ekliyor:

“Bizim meydanda çalışanlardan anketlerle aldığımız haberler, Covid meydanında çalışacak insanlara verilen şahısların eğitimlerinin son kademe kısıtlı olduğunu gösteriyor.

“Sağlık emekçilerinin daima denetimden geçirilmesi gerekir. Bu hem kendilerinin hem etraflarının korunması açısından. Ancak bu yapılmadı. Sıhhat emekçileri kendilerinin taşıyıcı olup olmadığı konusunda mütemadi bir kuşku taşıdı. Bu da iş dışındaki insan alakalarını zorlaştırdı.

“Bu devam ediyor. Hala rutin bir test yok sıhhat emekçileri için fakat sıhhat hizmeti açıldı, poliklinikler açıldı.

“Bir yandan bu süreci yaşarken çalışma ortamlarımızda ağırlıkla da karşılaştık. Güvenliğimiz için yapılması gereken bir şeyi yönetimlerden talep ederken, uğraş verirken bile presle karşılaştık. Ekipman isteyen arkadaşlarımıza soruşturmalar açıldı, güvenlik tedbiri alın diyen arkadaşlarımız yok sayıldı, pres gördü, mekanları değiştirildi.”

Sıhhat Bakanlığı’na tenkit getiren tek kişi Akçay değil.

Necip Çapraz pandeminin başlangıcında nöbet listelerinin çok süratli değişmesinin gerilim ve düşünceyi artırdığını söylüyor. Çapraz, birtakım sıhhat çalışanlarının kelam verilen ek ödemeleri alamadığını, hâlâ hastanelerde şiddete maruz kaldıklarını, çalışma koşullarının daha konforlu hâle getirilebileceğini de ekliyor.

Deniz Altınay ise devletin yavaş işlediğini ve geciktiğini, kendileri üzere destek faaliyetleri yürüten örgütlerle organik bağlantıya geçmesi gerektiğini ancak kendileriyle yeteri kadar organik bağ kurmadıklarını söylüyor.

Hem bu tenkitlere cevaplarını öğrenmek hem de kendi ruhsal destek hatlarındaki tespitlerini aktarmak için Sıhhat Bakanlığı’yla muhabereye geçtik. Fakat bakanlık BBC Türkçe’nin sorularına karşılık vermedi.

TALEPLER

Mütehassısların önümüzdeki süreçte sıhhat çalışanlarının psikolojilerinin korunması için getirdikleri tekliflerden kimileri ise şöyle:

  • Sıhhat çalışanlarının çalışma koşullarının iyileştirilmesi,
  • Çalışan sayısının artırılarak iş yükünün azaltılması,
  • Ek ödemelerin herkese yapılması,
  • Böylesi ağır bir devirden sonra ehliyetli müsaade imkanının sağlanması,
  • Çalışanların ruhsal durumlarının kurum tarafından takip edilerek gerekli desteğin sağlanması,
  • Sıhhat çalışanlarının karar alma süreçlerine daha fazla dahil edilmesi, taleplerinin dinlenmesi.

Cumhuriyet

iletişim : live:.cid.e85adaa203246898
deneme bonusu hack forum gaziantep escort gaziantep escort en iyi casino siteleri slot siteleri cami halısı cami halısı cami halısı cami halısı cami halısı cami halısı cami halıs cami halısı cami halısı cami halısı cami halısı cami halısı cami avizesi cami avizesi cami süpürgesi cami süpürgesi Ataşehir escort Anadolu yakası escort Bostancı escort ümraniye escort Maltepe escort Kartal escort ankara escort bakırköy escort ataköy escort şirinevler escort bahçeşehir escort escort istanbul muğla escort deneme bonusu
şehirler arası nakliyat | Eryaman Diş | instagram takipçi satın al
hack forum gaziantep escort gaziantep escort bedava hesaplar deneme bonusu deneme bonusu veren siteler bahis siteleri Canlı Maç izle bonus veren bahis siteleri taraftarium24 Selçuksports beylikdüzü escort