Ana Sayfa Yaşam 22 Ocak 2021 5 Görüntüleme

Pitbull neden saldırır? Hücumların kaynağı insan mı?

İnsanların evcil hayvanları yetiştirme formlarının yahut kusurlu davranışlarının, kimi hayvanları olduğu üzere köpekleri de saldırganlaştırdığı biliniyor. Saldırganlığı sebebiyle Türkiye’de yasaklanan 4 köpek ırkından biri olan pitbull da bu örneklerden biri. Pitbull cinsi köpekler vakit zaman akın haberleriyle gündeme gelebiliyor.

Geçen yılın Şubat ayında Kağıthane Seyrantepe Oto Endüstrisinde meydana gelen olayda sahibiyle gezen pitbull cinsi köpek, sokakta dolaşan bir öbür köpeğe saldırmış, sahibi köpekleri tazyikli su sıkarak ayırmıştı. Olayda her iki köpek de yaralanmıştı.

Antalya’da ise arkadaşı ile tatile gelen Gökhan Diker’e (39) otelde beslenen pitbull cinsi 2 köpek saldırmış, bedeninin çeşitli yerlerinden yaralanan Diker’e 40’a yakın dikiş atılıp 100’e yakın iğne yapılmıştı.

Muğla’nın Köyceğiz ilçesinde de bir meskenin elektrik sayacını okumak isteyen elektrik dağıtım şirketi çalışanı Hayati Güler, bahçedeki pitbull cinsi bir köpeğin saldırısına uğramış, bedeninin çeşitli yerlerinden yaralanan Güler’i vatandaşlar kurtarmıştı. Olayla ilgili soruşturma başlatılmıştı.

SON ATAK HABERİ ANKARA’DAN

Son olarak Ankara’da pitbull cinsi bir köpek, anneannesiyle markete giden 2,5 yaşındaki Bahar Dağaşan’a saldırdı. Etraftakilerin sopalarla müdahale ederek pitbulldan kurtardığı Dağaşan’ın sağ bacağında derin diş izleri, kas yırtılması, doku zedelenmesi ve bedeninin çeşitli yerlerinde de yaralar tespit edildi. Bahar Dağaşan, bacağındaki kas yırtılması nedeniyle ameliyat edildi. Polis, olayla ilgili soruşturma başlattı.

TAARRUZLARIN SEBEBİ BEŞERLER MI?

Türkiye’deki yasaklı ırklardan olan ve genelde akın haberleriyle gündeme geldiği için hakkında önemli önyargılar oluşan pitbullar neden saldırıyor? Atakların nedeni beşerler mı? Her pitbull saldırgan mıdır? Pitbull yetiştirilirken nelere dikkat edilmeli? Veteriner Doktor ve Veteriner Davranış Uzmanı Gökhan Durukan Cumhuriyet’e anlattı.

“SALDIRGANLIK ÇEVRESEL ETMENLERLE ORTAYA ÇIKAR”

Pitbulllar neden saldırır? Pitbullar doğuştan mı saldırgandır?

Pitbull Terrier dediğimiz ırk da başka tüm köpek ırkları ya da melezleri üzere endişe, korku ve gerilim bozukluklarında tepkisel olarak ve öğrenme sonucu saldırganlık davranışları olan, havlama, hırlama, diş gösterme ve ısırma atağı davranışlarını gösterebilir. Pitbull ırkı ya da rastgele bir köpek saldırganlık davranış bozukluğu ile doğmaz; yaşanılan gerilim, endişe ve korku içerikli olayların sonrasında kendini rahatlatmak ya da o meseleden kurtulmak ya da sıkıntısını çözmek için saldırganlık davranışını bir araç olarak kullanır. Açıkçası saldırganlığın sonradan yaşanılan çevresel etkenlerle ortaya çıktığını söylemek yanlışsız olacaktır.

“HER PİTBULL SALDIRGANDIR DEMEK BİLİMSELLİĞE AYKIRI”

Her pitbull saldırgan mıdır?

Rastgele bir ırka ilişkin hayvanların saldırgan olduğunu söylemek son derece yanlış ve gerçekleri çarpıtmak üzerine kurulmuş bir söylemdir ve bilimsel olarak hiçbir geçerliliği yoktur. Örneğin davranış tedavilerinde saldırganlık şikayetiyle gelen hastalarımın içerisinde pitbull ırkı hiç olmadı. Şuurlu beşerlerle birlikte yaşayan pitbullar da tüm öbür ırk köpekler üzere olağan davranışlar stantlar.

Pitbulların saldırma sebeplerinin altında ne yatıyor? Asıl sorun beşerler mı?

Direkt beşerler demek de yanlışsız olmaz ama köpeklerin ruhsal problemlerinin büyük bir kısmı beşerlerle bağlıdır. Örneğin köpeği uygunsuz ve uyarımı az ortamda büyütmek, köpeğe makus davranmak, elektrikli/boğma/dikenli tasmalar kullanmak, vurmak (fiziksel şiddet) ya da köpeğe bağırmak, kızmak, azarlamak ve korkutmak üzere ruhsal şiddet tesirleri de köpekte saldırganlık davranış bozukluğu ve korku-fobik davranışlar, dert bozuklukları, travma sonrası gerilim bozukluğu, depresyon üzere ruhsal bozukluklara yol açar. Bunlara ek kalp, damar bozuklukları, gerilime bağlı mide-bağırsak meseleleri, demans, fizikî travmalar ve tiroid bezlerinin yaralanması üzere çok farklı sorun da ortaya çıkar.

“DİĞER KÖPEKLERDEN HİÇBİR FARKI YOK”

Pitbull cinsi köpeklerin öteki çeşitlerden farkı nedir?

Pitbull ırkı köpeklerin de DNA dizilimi öbür köpeklerle birebirdir. Anatomik yapısı, beyin yapısı, diş dizilimi, kasları da tüm köpeklerle birebirdir. Öteki köpeklerden imajı dışında temelde bir farkı yoktur. Her ırkın onu yetiştiren beşerler için birtakım taraflarını ve davranışlarını başkalarından daha önde tutmaya eğilimi evvelce vardır ancak bu küresel dünyada o kadar besbelli değil. Örneğin Huskyler bir iki ülke dışında kızak çekmiyor, birçok kangal ırkı köpek koyun gütmüyor, yani davranışsal açıdan da kullanım istikametiyle bir uğraşma şu an için en azından ülkemizde yapılmıyor. O nedenle ruhsal ve saldırganlık açısından bir farklılık muhakkak yok.

Pitbulllar sahiplerine de saldırır mı?

Birlikte yaşadığı beşerle kâfi bir bağı olmayan, insan tarafından travmatik etkileşimler yaşayan, korkutulan, dövülen, sıkıntı kullanılan, gerilime sokulan her köpek; birlikte yaşadığı, elinden yemek yediği bireye de, öbür insan ya da öteki tıp canlılara da saldırabilir. Saldırganlık öncesinde, çok ağır tasa, endişe ve gerilim artışı olması nedeniyle canlıların rasyonel düşünme, kendini denetim etme, etkileşim kurma üzere üst seviye bilişsel yetiler anlık ya da uzun devirli olarak çalışmaz olur. Bu nedenle elinden yemek yediği bir bireye bile tüm köpekler ruhsal durumlar bozuksa saldırabilir ya da ondan korkabilir.

Pitbulların çocuklarla ortası nasıldır?

Rastgele bir ırk köpek, doğuştan beşerle yaşamaya uygun olarak hayata başlar lakin 0-16. haftalar ortasındaki ‘hassas dönem’ dediğimiz, nörogelişimsel süreyi; gerilimsiz, rahat, çevresel uyarımların bol ve kâfi seviyede olduğu etkileşimlerle geçirirse, çocuklarla da ortası iyi olabilir. Lakin bu süreci gerilimli, travmatik ve insan etkileşiminden uzak, uyarımsız geçiren her ırk köpek etrafındaki canlı ve cansız ortamla sorun yaşayabilir, bu pitbullar için de böyledir. Pitbullara özel olmamakla birlikte, 12-14 yaşında altındaki bireylerle köpekleri her vakit bir yetişkin nezaretinde tutmakta yarar vardır. Maalesef yapılan çalışmalarda köpeklerin çocuklara saldırganlık davranışları bu kontrolsüzlük ve davranış problemleri nedeniyle azımsanmayacak seviyededir.

Pitbull, Türkiye’de yasaklanan 4 köpek ırkından biri. Sizce bu hakikat bir karar mı?

Rastgele bir ırkın ya da canlının yasaklanması ömür hakları açısından gerçek değildir. Pitbull ırkı köpekler de başka yasaklanan ırk köpeklerin de saldırganlık açısından başka köpeklerden bir farkı yoktur. O nedenle yanlış bir uygulama demek hakikat olacaktır. Maalesef bu uygulama İngiltere’de pitbull ırkı köpeklerin uyuşturucu satıcıları tarafından talep görmesi ve buna bağlı olarak büsbütün asayiş nedeniyle alınmış bir karar. Bize de periyodun yasa yapıcıları tarafından ‘Avrupa yaptıysa biz de yapmalıyız’ mantığıyla alınmış ve yanlış olduğunu düşündüğüm bir karar. Kesinlikle bu durumdan vazgeçilmesi lazım.

“HERKES KÖPEĞİNİN SORUMLULUĞUNU ALMALI”

Pitbull yetiştirilirken nelere dikkat edilmeli? Pitbull sahipleri ne üzere tedbirler almalı?

Yalnızca pitbull sahipleri değil, tüm köpek sahipleri köpeklerinin sorumluluğunu almak zorunda. Bu, hem köpekleri hem kendileri hem de etrafları için almaları gereken bir sorumluluk. Bu sorumluluk temelde şunları kapsar; örneğin köpekler hakkında yalnızca veteriner doktor ve veteriner davranış uzmanı şahıslardan davranış ve ruhsal gelişim konusunda takviye almaları ve kendilerini geliştirmeleri gerekir. Bunun için hassas periyotta onları olabildiğince gerçek halde etraflarına alıştırmalı, onların etrafından keyifli olmasını sağlamalı, anneden ayrılması için mutlaka 12 hafta beklenmeli fakat bu müddette de kesinlikle beşerle temas etmesi sağlanmalı, gerilime girmesini önlemek için temel gereksinimlerini karşılamalı, hakikat bir formda oyun oynanmalı ve köpekle bağ kurucu etkileşimlere girilmeli. Köpekte gerilim yaratacak itaat eğitimi için boğma/dikenli/elektrikli tasma ile yapılan eğitim metotları kullanılmamalı, köpek vücut lisanı öğrenilmeli, fizikî ve ruhsal şiddet uygulanmamalı. Köpeğin kendine ve etrafa ziyan vermesini önlemek için köpeğe rahatsızlık vermeyecek ve hakikat bir formda yönlendirmeye imkan verecek kayış ve ağızlıklar kullanılmalı.

Sevgi ve hürmet ile her hayvanı memnun edip rahatsızlığını önlemek mümkündür. Davranış bozuklukları, saldırganlık problemleri mutlaka biz veteriner doktorlar tarafından tedavi edilebilir. Bu bahiste sorun yaşayan bireylerin kesinlikle, veteriner doktor ve veteriner davranış uzmanlarından dayanak almaları gerekecektir.

Cumhuriyet